xem-chi-tiet-tin - UBND TP Vị Thanh

 

VAI TRÒ, VỊ THẾ CỦA VIỆT NAM TRONG 44 NĂM LÀ THÀNH VIÊN LIÊN HỢP QUỐC

Ngày 20-09-2021 - Lượt xem: 6

 

    Võ Thanh Tùng

Giảng viên Khoa Lý luận cơ sở

          Liên Hợp quốc là tổ chức quốc tế nhằm mục tiêu duy hòa bình và an ninh quốc tế. Thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng về quyền giữa các dân tộc và nguyên tắc dân tộc tự quyết. Liên Hợp quốc chính thức được thành lập ngày 24/10/1945. Nhận thức được mục tiêu tốt đẹp của Liên Hợp quốc và mong muốn mở rộng quan hệ giao lưu, hợp tác quốc tế nên Việt Nam có nguyện vọng tham gia Liên Hợp quốc từ rất sớm. Ngày 14/1/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhân danh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nộp đơn xin gia nhập Liên Hợp quốc. Tuy nhiên, phải đợi 31 năm sau (đến năm 1977) Việt Nam mới được trở thành thành viên của tổ chức này(1).

Để trở thành thành viên của Liên Hợp quốc, cả dân tộc Vit Nam đã phải không ngừng cố gắng, phấn đấu và trải qua bao thăng trầm trong điều kiện hết sức khó khăn trong 02 cuộc đấu tranh chống đế quốc Pháp, Mỹ, giành độc lập hoàn toàn, thống nhất đất nước. Đúng 9 giờ sáng, ngày 20/9/1977 tại sảnh chính của trụ sở Liên Hợp quốc, lễ thượng cờ Việt Nam được diễn ra theo nghi lễ gia nhập thành viên của Liên Hợp quốc. Đây là một mốc son lịch sử đánh dấu sự ghi nhận của tổ chức toàn cầu lớn nhất hành tinh và cộng đồng quốc tế đối với một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, tự do và dân chủ.

Trong giai đoạn 1977-1986, Việt Nam vừa phải khắc phục những hậu quả nặng nề của chiến tranh, vừa phải tổ chức lại nền kinh tế có điểm xuất phát nghèo khó, lạc hậu, từng bước khôi phục sản xuất, ổn định tình hình kinh tế - xã hội đất nước. Liên Hợp quốc đã tích cực giúp Việt Nam giải quyết những khó khăn nhiều mặt với tổng viện trợ đạt hơn 500 triệu USD(2). Từ sự quan tâm giúp đỡ của Liên Hợp quốc và sự nỗ lực của Đảng, Chính phủ và nhân dân, Việt Nam đã từng bước phục hồi và xây dựng mới một số cơ sở sản xuất, tăng cường năng lực phát triển của đất nước.

Trong giai đoạn 1986-1996, Việt Nam thực hiện đường lối đổi mới đất nước. Trong giai đoạn này, Việt Nam nhận được sự ủng hộ tích cực của Liên Hợp quốc với số tiền viện trợ không hoàn lại đạt trên 630 triệu USD. Các dự án hợp tác là nguồn hỗ trợ đáng kể cho Chính phủ Việt Nam trong việc xây dựng chính sách phát triển, nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan và trình độ cán bộ trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới; đồng thời Liên Hợp quốc tiếp tục có những đóng góp có giá trị đối với việc nâng cao trình độ kỹ thuật sản xuất, phát triển nguồn nhân lực khoa học - kỹ thuật và giải quyết các vấn đề xã hội khác của Việt Nam. Việt Nam luôn nỗ lực phấn đấu tiếp tục thực hiện đường lối đổi mới đất nước và tích cực tham gia tốt các hoạt động của Liên Hợp quốc với tư cách là thành viên.

Trong giai đoạn 1997-2011, Việt Nam đã thực hiện chính sách đối ngoại đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ quốc tế, mong muốn làm bạn với tất cả các nước. Để thực hiện tốt chính sách đối ngoại đó, Việt Nam đã tranh thủ diễn đàn Liên Hợp quốc làm cở sở để tăng cường quan hệ với các tổ chức trong hệ thống Liên Hợp quốc, mở rộng quan hệ song phương và đa phương với các nước và tổ chức quốc tế. Điểm nổi bật của Việt Nam trong giai đoạn này giữ chức Phó Chủ tịch Đại hội đồng Liên Hợp quốc năm 1997(3), trở thành thành viên chính thức của Công ước Cấm Vũ khí Hóa học (CWC) năm 1998, là thành viên Hội đồng Kinh tế Xã hội của Liên Hợp quốc (1998-2000), là thành viên Hội đồng chấp hành UNDP/UNFPA (nhiệm kỳ 2000-2002), hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009, đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an vào tháng 7/2008 và tháng 10/2009. Đồng thời, Việt Nam đã tích cực, chủ động tham gia thực hiện nhiều hoạt động tích cực, hiệu quả, đóng góp lớn vào xây dựng hòa bình và hợp tác quốc tế như: Việt Nam đã tham gia đầy đủ và thực chất vào các cơ chế hoạch định chính sách của Liên Hợp quốc; tham gia Hội nghị về chống buôn bán bất hợp pháp vũ khí nhỏ năm 2001, năm 2003; thực hiện tốt nhiệm vụ thu hút viện trợ của các tổ chức phát triển Liên Hợp quốc và chủ động xây dựng các hình thức hợp tác và tham gia vào các tổ chức này; thực hiện mô hình hợp tác 3 bên (ban đầu giữa Việt Nam, FAO và Senegal về trồng lúa) đã được mở rộng và áp dụng rộng rãi; Việt Nam đã tích cực phối hợp với các tổ chức phát triển Liên Hợp quốc thực hiện thí điểm sáng kiến “Một Liên Hợp quốc”, được cộng đồng các nhà tài trợ đánh giá cao....

Trong giai đoạn 2012 đến nay, trong khuôn khổ Sáng kiến-Thống nhất-Hành động-Một Liên hợp quốc, Chính phủ Việt Nam và Liên Hợp quốc tích cực phối hợp triển khai Kế hoạch chung của Liên Hợp quốc giai đoạn 2012 - 2016, phù hợp với dự thảo Kế hoạch Phát triển kinh tế-xã hội (SEDP) và Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội (SEDS) của Việt Nam. Ngày 01/01/2014, Việt Nam chính thức là thành viên Hội đồng Nhân quyền (nhiệm kỳ 2014 - 2016). Tháng 6/2014, Việt Nam lần đầu tiên cử lực lượng tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp quốc. Trong năm 2017, Việt Nam là một trong 52 nước đầu tiên ký Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân và năm 2018 là nước thứ 10 phê chuẩn Hiệp ước này. Việt Nam tiếp tục đảm nhiệm vai trò thành viên của Hội đồng Kinh tế Xã hội của Liên Hợp quốc (ECOSOC) nhiệm kỳ 2016-2018. Ngày 7/6/2019, Việt Nam lần thứ hai trúng cử Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021 với số phiếu 192/193(4). Việt Nam nhận được số phiếu ủng hộ gần như tuyệt đối, điều đó cho thấy những đóng góp tích cực, thực chất, có trách nhiệm của Việt Nam đối với Liên Hợp quốc nói chung và Hội đồng Bảo an nói riêng trong nhiều năm qua đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Với vai trò là Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên Hợp quốc nhiệm kỳ 2020 – 2021, Việt Nam đã công bố 07 ưu tiên chính bao gồm: (1) Ngăn ngừa xung đột, ngoại giao phòng ngừa, giải quyết hòa bình các tranh chấp theo Điều 6 Hiến chương Liên Hợp quốc. (2) Cải tiến cách thức làm việc của Hội đồng Bảo an, tăng cường hợp tác giữa Hội đồng Bảo an và các tổ chức khu vực theo Điều 8 Hiến chương Liên Hợp quốc. (3) Vấn đề nhân đạo, bảo vệ thường dân, bảo vệ cơ sở hạ tầng thiết yếu đối với cuộc sống người dân tại các nơi xung đột. (4) Phụ nữ, hòa bình, an ninh và trẻ em trong xung đột vũ trang. (5) Khắc phục hậu quả xung đột (gồm hiểm họa bom mìn còn sót lại sau xung đột). (6) Hoạt động gìn giữ hòa bình Liên Hợp quốc. (7) Tác động của biến đổi khí hậu tới hòa bình và an ninh(5).

Bên cạnh đó, với cương vị là Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc (2020-2021), Việt Nam đã chủ động, tham gia sâu, nắm bắt các cơ hội để thúc đẩy quan tâm lợi ích và ưu tiên của Việt Nam tại Hội đồng Bảo an một cách hiệu quả hơn. Sự chủ động của Việt Nam còn thể hiện ở việc cùng 08 nước thành viên không thường trực khác đề nghị Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc họp trực tuyến thảo luận về đại dịch COVID-19 vào đầu tháng 4/2020. Ngoài ra, Việt Nam cũng tham gia và có nhiều đóng góp thực chất vào quá trình thương lượng các văn kiện của Hội đồng Bảo an, đáp ứng quan tâm chung và được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.

Trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Bảo an tháng 01/2020, Việt Nam đã hoàn thành tốt các công việc điều hành, chủ trì hoạt động, đại diện cho Hội đồng Bảo an trong quan hệ với các nước, các cơ quan Liên Hợp quốc, các tổ chức khu vực, quốc tế và báo giới. Việt Nam đã tích cực tham gia xây dựng và thực thi các điều ước quốc tế của Liên Hợp quốc cũng như vào các nỗ lực chung nhằm thúc đẩy Liên Hợp quốc phát huy vai trò là một thể chế đa phương toàn cầu công bằng, hiệu quả, đáp ứng nguyện vọng chung của nhân loại. Không chỉ là thành viên tích cực trong nỗ lực chung tay xây dựng hòa bình, Việt Nam luôn đề cao sự cần thiết tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp quốc và luật pháp quốc tế, đặc biệt là tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực... Sự hợp tác giữa Việt Nam và Liên hợp quốc được cộng đồng quốc tế đánh giá là một ví dụ điển hình về hợp tác phát triển giữa các nước thành viên Liên Hợp quốc, cũng như về vai trò của Liên Hợp quốc trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa và nhân đạo.

Trong tháng 01/2020, Việt Nam cũng đã để lại dấu ấn quan trọng với việc tổ chức hai sự kiện là: Thảo luận mở của Hội đồng Bảo an với chủ đề “Thúc đẩy tuân thủ Hiến chương Liên Hợp quốc trong duy trì hòa bình và an ninh quốc tế” do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh chủ trì, thông qua Tuyên bố Chủ tịch riêng đầu tiên của Hội đồng Bảo an về tuân thủ Hiến chương Liên Hợp quốc và Phiên họp về hợp tác giữa Liên Hợp quốc và ASEAN lần đầu tiên tại Hội đồng Bảo an. Cả hai sự kiện đó là sáng kiến của Việt Nam trong Hội đồng bảo an và đã được dư luận đánh giá là “đúng, trúng và kịp thời”.

Tóm lại, mặc dù Việt Nam tham gia vào tổ chức Liên Hợp quốc muộn hơn so với nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng với tinh thần nỗ lực, trách nhiệm cao, Việt Nam đã ngày càng khẳng định vị thế trong quan hệ quốc tế. Vai trò và sự tham gia của Việt Nam tại Liên Hợp quốc đã nhận được nhiều sự biểu dương, khen ngợi, nhận định và đánh giá tích cực từ phía lãnh đạo Liên Hợp quốc, các nước trên thế giới và dư luận quốc tế. Điều này góp phần nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam, tạo tiền đề thuận lợi để Việt Nam tự tin phát huy hiệu quả hơn nữa vai trò, sẵn sàng đảm đương và hoàn thành tốt trọng trách Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ, đồng thời khẳng định Việt Nam là một thành viên tích cực, chủ động của Liên Hợp quốc, là đối tác tin cậy và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế./.

Tài liệu tham khảo:

 (1).https://special.vietnamplus.vn/2020/09/20/vietnam_lienhopquoc_hoptac/

(2).https://dangcongsan.vn/thoi-su/khang-dinh-vai-tro-tieng-noi-cua-viet-nam-tai-lien-hop-quoc-563802.html

(3),(4),(5).https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/viet-nam-thanh-vien-tin-cay-chu-dong-trach-nhiem-cua-lien-hop-quoc-1491869720

* Để xem thêm chi tiết, tải về tại đây
1. ĐĂNG TRANG WEB THÁNG 9 đã chỉnh.docx_20210920113241.docx

Đang online: 1
Hôm nay: 368
Đã truy cập: 172323
Bạn chưa có đủ quyền truy nhập portlet này.