Xem chi tiet tin - Sở Công Thương

 

Xây dựng sản phẩm OCOP: Tạo bệ phóng cho nông nghiệp

Ngày 19-05-2022

Việc khơi dậy mạnh mẽ tiềm năng, lợi thế ở khu vực nông thôn để nâng cao giá trị nông sản và tăng nguồn thu nhập cho người dân, góp phần xây dựng nông thôn mới (NTM) đi vào chiều sâu, bền vững; những năm qua, thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) ở tỉnh Hậu Giang đã và đang tạo ra những bước ngoặc quan trọng trong phát triển nhiều ngành nghề, nhất là lĩnh vực nông nghiệp để thúc đẩy kinh tế nông thôn.

Bài 1:  Những hiệu ứng tích cực OCOP

Với sự vào cuộc quyết liệt của các ngành, các cấp và sự tham gia, ủng hộ nhiệt tình từ người dân bằng những việc làm thiết thực, chương trình OCOP đã và đang tạo ra những hiệu ứng tích cực trên nhiều mặt.

Từ con cá thát lát, người dân Hậu Giang đang tạo ra nhiều sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao và 4 sao cấp tỉnh.

Tạo sức lan tỏa mạnh mẽ

OCOP là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị sản phẩm hàng hóa gắn với xây dựng NTM. Do đó, thực hiện sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, từ năm 2018, UBND tỉnh Hậu Giang cùng với các ngành có liên quan từ tỉnh đến cơ sở và người dân là chủ thể OCOP đã triển khai nhiều công việc thiết thực từ việc tuyên truyền, vận động đến khuyến khích sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh nhằm tạo ra những sản phẩm khác biệt, ấn tượng và chất lượng để thu hút người tiêu dùng; đồng thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn người dân các bước để có sản phẩm đạt chuẩn OCOP cấp tỉnh và hướng đến đạt chuẩn OCOP cấp Trung ương…

Ông Huỳnh Thành Hữu, Phó Chánh văn phòng điều phối NTM tỉnh Hậu Giang, nhận định: Với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng sự vào cuộc tích cực từ các ngành, địa phương của tỉnh nên chương trình OCOP đã và đang tạo sức lan tỏa mạnh mẽ khi có sự tham gia tích cực của không ít chủ thể thực hiện OCOP là người dân, hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp. Ngoài ra, để hỗ trợ người dân cải tiến mẫu mã, bao bì, tem, truy xuất nguồn gốc, cũng như xây dựng các vùng nguyên liệu và thực hiện mô hình sản xuất an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP... thì hàng năm tỉnh Hậu Giang còn dành nguồn kinh phí không nhỏ để thực hiện các công việc trên. Nhờ vậy, các sản phẩm nông sản khi được công nhận OCOP cấp tỉnh đều có bao bì, mẫu mã hàng hóa rất đẹp và bắt mắt người tiêu dùng.

Qua hơn 4 năm triển khai chương trình OCOP, hiện tỉnh Hậu Giang có tổng số 105 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao và 4 sao cấp tỉnh (có 2 sản phẩm thăng hạng 4 sao lên đủ điều kiện dự thi sản phẩm 5 sao của Trung ương), với tổng số 49 chủ thể đăng ký tham gia. Trong 49 chủ thể có 6 công ty, 11 HTX và 32 cơ sở, hộ kinh doanh. Các sản phẩm OCOP của tỉnh hiện nay tập trung vào một số mặt hàng nông sản chủ lực như: các sản phẩm từ cá thát lát, khóm Cầu Đúc, khổ qua rừng, rượu, trái cây (chanh không hạt, mít, bưởi, mãng cầu xiêm…).

Đánh giá về kết quả thực hiện chương trình OCOP của tỉnh Hậu Giang, tiến sĩ Nguyễn Duy Cần, Trưởng khoa Phát triển nông thôn, Trường Đại học Cần Thơ, cho biết: Hậu Giang là một trong những tỉnh thực hiện chương trình OCOP sớm nhất của vùng ĐBSCL. Mặt thuận lợi khi Hậu Giang triển khai OCOP là ngành nông nghiệp của tỉnh có nền tảng phát triển và định hướng được những đối tượng cây trồng, vật nuôi chủ lực, đồng thời có nhiều sản phẩm có lợi thế sinh thái đặc thù theo từng vùng nên phần nào giúp cho các địa phương trong tỉnh thuận lợi trong việc lựa chọn một số sản phẩm bước đầu mang tính đặc trưng riêng để thực hiện OCOP.

Theo đánh giá của Văn phòng điều phối NTM Trung ương, giống như tỉnh Hậu Giang, sau khi Chính phủ triển khai thì Chương trình OCOP ngay lập tức được thực hiện đồng bộ, rộng khắp và tạo sức lan tỏa lớn ở tất cả 63/63 tỉnh, thành phố cả nước. Đặc biệt, ở mỗi địa phương khi chương trình OCOP được phát động thì luôn nhận được sự ủng hộ và tham gia nhiệt tình của nhiều chủ thể; từ đó tạo nên sự thành công là sản phẩm đạt chuẩn OCOP cấp tỉnh và Trung ương ngày một gia tăng.

Ông Nguyễn Thanh Nhàn, Giám đốc HTX xoài cát hồng Vĩnh Trung, ở ấp 6, xã Vĩnh Trung, huyện Vị Thủy, chia sẻ: “Sau khi được chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động và bản thân thấy được những lợi ích thiết thực khi sản phẩm của mình được công nhận OCOP nên tôi và các thành viên của HTX đều thống nhất thực hiện các yêu cầu để xây dựng sản phẩm của mình trở thành thương hiệu OCOP. Mặt khác, để sản phẩm xoài cát hồng của HTX được chứng nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao cấp tỉnh như hôm nay thì thời gian qua, HTX luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ tích cực về các mặt liên quan từ các ngành, các cấp của huyện, tỉnh và đơn vị tư vấn”.      

Thay đổi tư duy sản xuất

Để tạo được sức lan tỏa trong người dân thì một trong những điểm nổi bật khi triển khai chương trình OCOP là các địa phương đã khơi dậy được tiềm năng, thế mạnh của mình về những sản phẩm đặc sản, ngành nghề nông thôn. Bên cạnh đó, các địa phương cũng từng bước chuyển đổi sản xuất từ quy mô nhỏ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị khép kín, gắn với vai trò của các HTX, doanh nghiệp... Đặc biệt, nhiều địa phương tại vùng ĐBSCL đã thực hiện chuyển tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, phát triển chuỗi liên kết giá trị theo hướng kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ, hình thành các sản phẩm tích hợp “đa giá trị” theo sự chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT. Hiện tại, việc thay đổi tư duy sản xuất cho người dân đang mang lại nhiều tín hiệu tích cực.

Minh chứng như tại HTX Tân Long (đơn vị đang có sản phẩm mang thương hiệu “Gạo sạch Vị Thủy” đạt chuẩn OCOP 4 sao cấp tỉnh), ở ấp Tân Long, xã Vĩnh Tường, huyện Vị Thủy. Nếu như trước đây, người tiêu dùng và doanh nghiệp, thậm chí nhiều đơn vị trong tỉnh chưa biết đến HTX thì chỉ trong khoảng thời gian ngắn gần đây, với cách nghĩ và việc làm đột phá của người “thuyền trưởng” là ông Nguyễn Văn Thích, Giám đốc HTX Tân Long, trong việc tạo ra thương hiệu “Gạo sạch Vị Thủy” bằng quy trình canh tác lúa hữu cơ mà hiện sản phẩm gạo của HTX đang vươn xa ra thị trường ngoài tỉnh.

Ông Thích thông tin: “Sau khi sản phẩm gạo sạch của HTX được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao và người tiêu dùng biết đến quy trình tạo ra sản phẩm theo hướng an toàn thực phẩm nên hiện HTX Tân Long luôn nhận được nhiều lời đề nghị từ một số công ty ở Hà Nội đặt hàng làm đại lý phân phối gạo sạch cho HTX. Mặt khác, nhiều người tiêu dùng tại các tỉnh vùng ĐBSCL cũng thường xuyên liên hệ HTX để tìm đến mua sản phẩm. Từ chỗ tiêu thụ ban đầu chỉ 5-6 tấn gạo sạch của HTX/tháng thì nay số lượng đã tăng lên hơn 50 tấn gạo/tháng, đồng thời giá trị sản phẩm cũng tăng hơn 1,5-2 lần so với gạo thông thường.

Với nhu cầu thị trường đang lớn nên HTX Tân Long ngoài việc tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất lúa hữu cơ cho các thành viên thì HTX còn thực hiện liên kết và bao tiêu sản phẩm lúa hữu cơ cho nông dân bên ngoài, với diện tích khoảng 1.200ha. Ông Huỳnh Văn Đà, Phó Giám đốc HTX Nhật Quang Nông, ở ấp 6, xã Xà Phiên, huyện Long Mỹ, cho hay: “Thực hiện liên kết sản xuất lúa hữu cơ với HTX Tân Long, trong vụ lúa Đông xuân vừa qua, HTX có 23 thành viên đăng ký thực hiện mô hình canh tác lúa theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Khi áp dụng mô hình, bà con không chỉ được ngành nông nghiệp huyện Long Mỹ hỗ trợ 50% tiền phân bón mà còn tiết giảm được 4,5-5 triệu đồng/ha chi phí đầu tư do tiết giảm nhiều khâu trong sản xuất, đồng thời được HTX Tân Long thu mua lúa với giá cao hơn 500 đồng/kg so với hộ ngoài mô hình. Từ những hiệu quả mang lại như trên, sang vụ lúa Hè thu đang canh tác, HTX đã mở rộng thêm diện tích sản xuất lúa hữu cơ là 2.000ha”.

Cùng với tính liên kết thì một điểm đáng phấn khởi khác là thông qua việc đầu tư từ nhiều mặt nên hầu hết các sản phẩm khi được công nhận đạt chuẩn OCOP đều đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm; đồng thời có mẫu mã, bao bì đa dạng và thân thiện với môi trường, phù hợp yêu cầu của thị trường. Nhờ vậy, hiện có nhiều doanh nghiệp, tập đoàn, siêu thị lớn đã đặt hàng, ưu tiên các sản phẩm OCOP để đưa vào hệ thống phân phối. Theo ghi nhận mới đây của cơ quan chức năng Trung ương, hiện cả nước có 354 chủ thể được kết nối và bán sản phẩm OCOP ổn định trên các hệ thống siêu thị; doanh thu tăng bình quân 17,6%/năm, giá bán các sản phẩm sau khi được chính thức công nhận OCOP tăng bình quân 12,2%.

Ngoài những điểm nổi bật trên thì theo đánh giá của Văn phòng điều phối NTM Trung ương, thông qua Chương trình OCOP đã góp phần tạo việc làm cho lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, đặc biệt là phát huy vai trò của phụ nữ. Cụ thể, tỷ lệ chủ thể OCOP là nữ chiếm 39%, cao hơn tỷ lệ nữ giữ vai trò điều hành các doanh nghiệp của Việt Nam (25%); riêng tỉnh Hậu Giang, hiện toàn tỉnh có 35 sản phẩm khởi nghiệp của phụ nữ đạt chuẩn OCOP. Mặt khác, chương trình OCOP còn góp phần bảo tồn và phát huy các làng nghề truyền thống, giá trị văn hóa để phát triển kinh tế khi cả nước đang có khoảng 5.400 làng nghề, trong đó gần 2.000 làng nghề truyền thống tham gia thực hiện sản phẩm OCOP.

Ông Lê Minh Hoan, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT, nhận định: Trong hơn 4 năm triển khai, chương trình OCOP đã có những đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của các địa phương trong cả nước từ chính những tài nguyên bản địa, tài nguyên cộng đồng và góp phần nâng cao thu nhập, đời sống của người dân nông thôn. Các sản phẩm OCOP với sự kết tinh của văn hóa truyền thống, bản sắc cộng đồng cùng với chất lượng cao, đặc thù, an toàn thực phẩm, mẫu mã đẹp, sang trọng đã ngày càng tạo được lòng tin của người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Việc xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP đã khó nhưng để quảng bá hình ảnh, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm OCOP cho người dân cũng là một vấn đề không hề đơn giản. Tuy nhiên, các ngành chức năng từ Trung ương đến địa phương và người dân đã có những bước đi, cách làm hiệu quả và phù hợp với tình hình thực tế.   

Hiện cả nước có khoảng 7.463 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên; trong đó sản phẩm đạt 3 sao chiếm 67,6%, 4 sao chiếm 31% sản phẩm và 5 sao chiếm 1,2% sản phẩm. Có 4.061 chủ thể OCOP (38,7% là HTX, 25,9% là doanh nghiệp); các sản phẩm OCOP thuộc nhóm thực phẩm chiếm 80,6%, nhóm lưu niệm nội thất là 9,6% và có 41 sản phẩm thuộc nhóm dịch vụ du lịch nông thôn.

 

Bài, ảnh: HỮU PHƯỚC

--------------------

Bài 2: Tạo kênh tiêu thụ sản phẩm OCOP đa dạng


Bạn có tài khoản để nộp hồ sơ trực tuyến tại Cổng Dịch vụ công của Hậu Giang

Không biết đăng ký
Chưa đăng ký
Đã có tài khoản bằng Số Điện thoại
Đã có tài khoản bằng USB ký số (VNPT hoặc Cục cơ yếu CP)


Đang online: 1
Hôm nay: 6389
Đã truy cập: 2415858
Bạn chưa có đủ quyền truy nhập portlet này.